
Samenvatting
Op basis van literatuurgegevens en andere bronnen wordt geschat, dat zich jaarlijks meer dan 10.000 gevallen van beroepsziekten door blootstelling aan stoffen voordoen. De meeste daarvan zijn huidaandoeningen. Het jaarlijks aantal meldingen door bedrijfsartsen bedraagt echter maar 250 in deze categorie. Veel gevallen lijken zich dus aan het zicht van de bedrijfsarts te onttrekken.
Voor de bedrijfsarts zijn er in relatie tot chemische belasting vragen te stellen, die betrekking hebben op etiologische diagnostiek, risico-evaluatie en belastbaarheidsbeoordeling.
Leidt dit tot een verwijzing naar of advisering door een klinisch arbeidsgeneeskundig centrum dan zijn hierin meerdere aspecten te onderscheiden.
In alle gevallen moet het stappenplan voor het vaststellen van beroepsziekten als richtinggevend bij de analyse van de patiënt gezien worden.
De presentatie is dan ook verder opgebouwd vanuit dit stappenplan met toelichting aan de hand van een aantal voorbeelden.
Zo is het van belang dat men zich realiseert, dat er achter vergelijkbare klinische symptomen verschillende aandoeningen en verschillende oorzaken schuil kunnen gaan. Daarnaast is er bij sommige diagnoses extra reden om aan chemische belasting als mogelijke oorzaak te denken.
Medische en toxicologische databases bieden momenteel veel mogelijkheden om zelf literatuuronderzoek te verrichten en er is daarnaast de mogelijkheid om via de helpdesk van het NCvB een vraag te stellen.
Verzamelen van goede kwalitatieve en kwantitatieve gegevens over de blootstelling is essentieel om tot een goede afweging te komen. Daar hoort zeker het afnemen van spijtserum bij acute intoxicaties bij.
Maar ook al is de literatuur consistent en het verband biologisch plausibel, dan nog zal bij lagere relatieve risico’s slechts een uitspraak in termen van proportionele causaliteit mogelijk zijn.
In het geheel van bijdragende factoren wordt naast de bekende ( verhoogde gevoeligheid door genetische factoren of aanwezigheid chronische ziekte, blootstelling buiten het werk) aandacht gevraagd voor leeftijd als factor van verhoogde gevoeligheid en de betekenis van co-expositie op het werk.
In de rapportage moeten naast de uitspraak over causaliteit vaak ook vragen beantwoord worden over ernst van de gezondheidsschade en de consequenties die dit zou kunnen hebben voor de re-integratie. Zeker bij acute effecten is voorzichtigheid geboden over verwachtingen met betrekking tot het optreden van blijvende schade.
Ook de toxicologie kent zijn functionele syndromen zoals de multiple chemische overgevoeligheid, die de bedrijfsarts, clinicus en klinisch arbeidsgeneeskundige voor de nodige problemen plaatsen niet in de laatste plaats door het ontbreken van een passend zorgaanbod voor de begeleiding van deze categorie patiënten.
Conclusies: