Titel presentatie: De ziektelast door blootstelling aan stoffen op de werkplek

 

SusanDekkersw

Inleiding presentatie:

De afgelopen jaren zijn er door het RIVM op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verschillende onderzoeken uitgevoerd naar gezondheidseffecten en ziektelast door blootstelling aan stoffen op het werk. In een eerste verkennend onderzoek uit 2005 is voor tien ziekten en aandoeningen de ziektelast als gevolg van blootstelling aan stoffen in de arbeidssituatie onderzocht. De selectie van deze ziekten is gebaseerd op de ernst, de vermoedelijke relatie met blootstelling aan stoffen, en de mate van vóórkomen in de bevolking (Baars et al., 2005). In het eerste vervolgonderzoek is bekeken in hoeverre deze ziektelast wordt veroorzaakt door blootstellingen in het verleden of door meer recente blootstellingen. Aan de hand van gegevens over veranderingen in arbeidsgerelateerde blootstelling zijn tevens voorzichtige voorspellingen over de toekomstige ziektelast voor bepaalde aandoeningen gedaan (Dekkers et al., 2006a). In het tweede vervolgonderzoek is voor vier van de aandoeningen onderzocht bij welke beroepsgroep-stof combinaties een relevante gezondheidswinst zou kunnen worden bereikt bij vermindering van de blootstelling Dekkers et al., 2006b). In het derde vervolgonderzoek is de ziektelast van vijf effecten op de voortplanting (waaronder miskramen en aangeboren afwijkingen) en vier stofgroepen (zoals bestrijdings- en oplosmiddelen) geschat (Dekkers et al., 2008).

 

Gebruikte methoden:

De ziektelast is uitgedrukt in DALY’s (‘Disability Adjusted Life Years’): de DALY is de som van (1) de verloren levensjaren door voortijdige sterfte en (2) de jaren geleefd met ziekte, waarin de laatste gecorrigeerd is voor de ernst van de ziekte. Daarmee is de DALY een kwantitatieve maat voor de ziektelast in (een deel van) de bevolking.

 

Resultaten:

Gegevens voor de Nederlandse situatie betreffende de door blootstelling aan stoffen onder arbeidsomstandigheden veroorzaakte gezondheidsschade zijn schaars en onvolledig. Niettemin werd in het eerste verkennend onderzoek de ziektelast tengevolge van blootstelling aan stoffen in Nederland voor negen ziekten berekend op ongeveer 47.000 DALY’s per jaar, inclusief circa 1.900 sterfgevallen. Door de schaarse gegevens is de betrouwbaarheid beperkt: de marge in de berekende ziektelast bedraagt ongeveer een factor 5, en loopt van circa 16.000 tot circa 240.000 DALY’s, inclusief ongeveer 900 tot 9.000 sterfgevallen.

De twee grootste bijdragen moeten worden toegeschreven aan astma en chronische obstructieve longziekten (COPD), en aan mesothelioom (borstvlieskanker), longkanker en asbestose, alle drie als gevolg van blootstelling aan asbest. Daarnaast vormen longkanker (exclusief asbest-longkanker), contact-eczeem, rhinitis en sinusitis, en cardiovasculaire aandoeningen belangrijke bijdragen in de ziektelast als gevolg van arbeidsgerelateerde blootstelling aan stoffen. Kleinere bijdragen worden toegeschreven aan toxische inhalatiekoorts, chronische toxische encefalopathie, en huidkanker. Blootstelling aan stoffen onder arbeidsomstandigheden is verantwoordelijk voor nagenoeg 100% van de totale ziektelast tengevolge van mesothelioom, asbest-gerelateerde longkanker en asbestose, eveneens voor 100% van de ziektelast tengevolge van chronische toxische encefalopathie en toxische inhalatiekoorts, 25-30% van de ziektelast tengevolge van contacteczeem en rhinitis plus sinusitis, en minder dan 10% voor elk van de andere onderzochte ziekten en aandoeningen.

Uit het eerste vervolgonderzoek bleek dat gezondheidseffecten en ziektelast ten gevolge van blootstelling aan stoffen op de werkplek voor een belangrijk deel zijn terug te voeren op blootstellingen in het verleden. Op basis van de bevindingen luidt de voorzichtige voorspelling dat de ziektelast door blootstelling aan stoffen op de werkplek in de nabije toekomst zal afnemen voor hart- en vaatziekten, chronische toxische encefalopathie en huid- en longkanker. Voor andere aandoeningen blijft de ziektelast waarschijnlijk stabiel (COPD, rhinitis en rhinosinitis), of neemt die toe (mesothelioom, asbestlongkanker, asbestose). Voor astma en contact-eczeem is geen voorspelling mogelijk.

Op basis van het tweede vervolgonderzoek lijkt voor astma, chronische bronchitis en longemfyseem (COPD), contact-eczeem en longkanker met name relevante gezondheidswinst te behalen in de volgende combinaties van beroepsgroep en stof:

Deze opsomming geeft een indicatie van de belangrijkste combinaties van beroepsgroepen en stoffen in het Nederlandse bedrijfsleven. Echter, ook in andere beroepsgroepen en branches kunnen werknemers genoemde aandoeningen ontwikkelen door blootstelling aan bepaalde stoffen op de werkplek.

In het derde vervolgonderzoek werd de ziektelast van vijf geselecteerde effecten op de voortplanting in combinatie met vier geselecteerde stofgroepen geschat op ongeveer 400 Disability Adjusted Life Years (DALY’s). Dat is ongeveer 1 procent van het totaal aantal DALY’s voor effecten op de voortplanting onder de werkende bevolking (ongeacht de oorzaak). De onzekerheidsmarge van deze schatting is groot doordat beschikbare gegevens beperkt zijn en aannames in de berekeningen onzeker zijn. De verwachte totale jaarlijkse ziektelast voor effecten op de voortplanting door beroepsmatige blootstelling aan stoffen werd tussen de 100 tot 10.000 DALY’s geschat.

 

Discussie en conclusies:

Voor negen van de door het RIVM onderzochte aandoeningen en ziekten wordt ongeveer 5 % van de totale ziektelast voor de bevolking ouder dan 15 jaar veroorzaakt door blootstelling aan stoffen op de werkplek. Door schaarse en onvolledige gegevens betreffende de relaties tussen werk-gerelateerde blootstelling aan stoffen en het ontstaan van ziekten is de betrouwbaarheid van de resultaten van dit onderzoek beperkt. Daarnaast heeft de in dit onderzoek berekende ziektelast slecht betrekking op een beperkt aantal ziekten en aandoeningen. De werkelijke ziektelast door blootstelling aan stoffen op de werkplek zal hoger zijn. Hoeveel hoger is moeilijk in te schatten. Onderzoek naar de ziektelast als gevolg van werk-gerelateerde blootstelling aan stoffen van ziekten en aandoeningen die niet tot de selectie van ziekten in dit project behoorden zal het overzicht van de ziektelast door stoffen vollediger maken. De resultaten van dit onderzoek zijn gebaseerd op een momentopname. De ziektelast ten gevolge van blootstelling aan stoffen op de werkplek is voor een belangrijk deel terug te voeren op blootstellingen in het verleden. De ziektelast zal naar verwachting afnemen wanneer arbeidsgerelateerde blootstelling aan een aantal stoffen binnen bepaalde beroepsgroepen wordt teruggedrongen. De verwachte totale jaarlijkse ziektelast voor effecten op de voortplanting door beroepsmatige blootstelling aan stoffen neemt ten opzichte van de totale ziektelast van de negen andere aandoeningen een middenpositie in.

 

Literatuur:

nvkalogoringnvka