Interventie en arbeidsparticipatie bij psychische klachten

Prof. dr. R.W.D. Blonk, bijzonder hoogleraar arbeidsparticipatie en psychische klachten

Inleiding presentatie:

In de afgelopen jaren zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar effectieve interventies gericht op herstel van werknemers die verzuimen vanwege psychische klachten. Deze studies zijn in belangrijke mate uitgevoerd met bedrijfsartsen en arbeidsdeskundigen in de interveniërende rol. De uitkomst van deze studies laat zien dat met name ten aanzien van de snelheid van werkhervatting veel winst is te behalen bij een activerende cognitief gedragsmatige aanpak. Deze aanpak is in richtlijnen voor zowel bedrijfsartsen als verzekeringsartsen neergelegd. Enkele jaren gelden is ook een richtlijn ontwikkeld voor psychologen waarin werk als een meer prominent aandachtsgebied is geformuleerd in de behandeling. Zeer recent is een door het UWV gefinancierd onderzoek afgerond naar de effectiviteit van deze richtlijn. De resultaten van dit onderzoek zullen in het licht van recente andere onderzoeken worden belicht.

 

Gebruikte methoden:

In dit onderzoek zijn via een grote groep psychologen 155 werknemers die verzuimen met psychische klachten ingestroomd in het onderzoek. Deze klachten betroffen voornamelijk depressie, burnout en angststoornissen. De deelnemers aan het onderzoek zijn een jaar gevolgd. Elke drie maanden zijn zij op zowel psychische klachten, werkhervatting en een aantal proceskenmerken bevraagd met behulp van vragenlijsten. Daarnaast zijn interviews gehouden met de psychologen in welke mate zij de verschillende elementen uit richtlijn als leidraad hebben gehanteerd in de behandeling.

 

Resultaten:

Voor deze presentatie is vooral nagegaan welke factoren invloed hebben op de snelheid tot werkhervatting. In tegenstelling tot andere studies heeft de richtlijn als geheel geen effect op deze werkhervatting. Een belangrijek verklaring hiervoor is dat de richtlijn te algemeen geformuleerd is en te wenig stuurt in hoe werkhervatting vorm te geven in de behandeling. Een tweede resultaat is dat diagnose een voorspeller lijkt te zijn voor de snelheid tot werkhervatting. Echter wanneer wordt gecorrigeerd voor de verwachting of men succesvol het werk kan hervatten (self-efficacy) dan blijkt diagnose niet meer voorspellend te zijn. Dit resultaat is volledig in lijn met eerdere onderzoeken op dit terrein. Het vertouwen het werk succesvol opnieuw op te pakken is een belangrijkste voorspeller voor de snelheid van werkhervatting.

Naast deze voorspeller is uit ander onderzoek gebleken dat tevens de snelheid waarmee mensen partieel hervatten zeer belangrijk te zijn in de snelheid tot volledige hervatting.

 

Conclusie:

De resultaten uit recente onderzoeken laten zien; dat Bandura’s theorie over self-efficacy een uitstekend kader biedt om behandeling bij psychische klachten gericht io werkhervatting vorm te geven.

 

Take-home-messages:

Stem de te onderscheiden onderdelen van de begeleiding die door verschillende professionals worden uitgevoerd op elkaar af binnen het kader van self-efficacy theory.

 

Bijbehorende presentatie in pdf kan worden toegezonden na een verzoek aan de secretaris van de NVKA: Dr L.A.M. Elders, e-mail: info@nvka.nl